Haberler

VMware Cloud Foundation’da maliyet ve chargeback

cost-1

VCF 9.1, Kubernetes (VKS) maliyet görünürlüğü, esnek maliyet sürücüleri, düzenlenebilir CPU-bellek oranı ve yeni dashboard’larla FinOps ekiplerine daha fazla kontrol sunuyor.

FinOps ile uğraşıyorsanız durumu bilirsiniz: altyapı büyümeye devam ediyor, Kubernetes her yerde ve birinin, genelde sizin, finans yöneticilerinin en sevdiği soruya cevap vermesi gerekiyor: “Bu bize gerçekte neye mal oluyor ve kimden tahsil etmeliyiz?”

Yakın zamana kadar bu soruyu kendi altyapınızda çalışan Kubernetes iş yükleri için yanıtlamak kolay değildi. Container iş yükleri, paylaşımlı diskler ve katı maliyet dağıtım kuralları doğru chargeback’i bilimden çok sanata dönüştürüyordu. VMware Cloud Foundation’a (VCF) entegre maliyet yönetimi ve chargeback geliştirmeleri bunu değiştiriyor.

Kubernetes maliyetleri nihayet görünür

Kubernetes benimsenmesi, maliyetini hesaplayan araçların önüne geçti. VCF bu açığı Kubernetes iş yükleri, özellikle VMware vSphere Kubernetes Service (VKS) cluster’ları için kapsamlı maliyet dağıtımıyla kapatıyor. vSphere supervisor eklenip VKS cluster’ları çalışmaya başladığında VCF Operations, düğüm seviyesinde CPU, bellek ve depolama maliyet metriklerini hem günlük hem ay başından bugüne bazında otomatik topluyor. Bu düğüm maliyetleri supervisor cluster ve VKS cluster seviyesine toplanıyor; namespace seviyesinde de kaynak tüketimi izlenebiliyor.

FinOps ekipleri için bu, Kubernetes maliyetlerini geleneksel VM ve altyapı maliyetleriyle aynı dashboard’larda göstermek demek; tablo, manuel toplama ya da tahmin gerekmiyor. Maliyet dashboard’ları organizasyonlar, projeler, vSphere namespace’leri, cluster’lar ve düğümler için görünümlerle güncellendi. İster farkındalık için showback, ister maliyetleri geri almak için tam chargeback yapın, veri hazır.

VCF Operations'ta Kubernetes maliyet görünümü. Kaynak: VMware
VCF Operations’ta Kubernetes maliyet görünümü. Kaynak: VMware

Sunucu donanım maliyet sürücüsü

Yüzlerce ya da binlerce host’ta sunucu maliyetlerini güncellemeye çalıştıysanız ne kadar zahmetli olduğunu bilirsiniz. Sunucular model ve CPU açıklamasına göre gruplanıyordu; özellikle satın alma tarihi ya da seri numarasına göre filtrelemek gerektiğinde güncellemek istediğiniz makineleri bulmak zordu. VCF, sunucu donanım maliyet sürücüsünü tablo tabanlı yeni bir arayüzle yeniden tasarladı:

  • [1] Tabloda hangi sütunların görüneceğini seçebiliyorsunuz.
  • [2] Sıralama, yazarken arama ve çoklu seçimle toplu düzenleme yapabiliyorsunuz. Büyük bir envanterde satın alma türünü, tarihini ve sunucu başına maliyeti güncellemek artık birkaç tık.
  • [3] Veri merkezi, seri numarası ya da üreticiye göre filtreleyebiliyorsunuz. Birlikte satın alınan sunucuları etiketlemek için isteğe bağlı bir purchase ID alanı da var.

Önceki bir sürümden en yeni VCF’ye yükseltirseniz mevcut maliyet sürücüsü verileriniz otomatik taşınıyor; yeniden yapılandırma gerekmiyor.

Yeni tablo tabanlı sunucu donanım maliyet sürücüsü arayüzü. Kaynak: VMware
Yeni tablo tabanlı sunucu donanım maliyet sürücüsü arayüzü. Kaynak: VMware

Ek maliyet sürücüsü: istediğinizi, istediğiniz gibi ücretlendirin

Additional Cost sürücüsü VCF 9.1’de büyük bir güncelleme aldı. Önceden bir nesne grubuna sadece sabit aylık maliyet atanabiliyordu; bu basit senaryolar için yeterliydi ama gerçek maliyetler çoğu zaman belirli bir özelliğe ya da metriğe bağlı oluyor. Artık metrik tabanlı koşullarla ek maliyet tanımlanabiliyor:

Özellik tabanlı eşleştirme: Bir nesne türü (örneğin Clusters) ve “memory tiering enabled” gibi bir özellik seçip maliyeti sadece bu özelliği belirli bir değere eşit olan nesnelere ekleyebiliyorsunuz. Örneğin memory tiering açık her cluster’a, bunun için aldığınız ek NVMe donanımını yansıtmak üzere 2.000 dolar ekleyebilirsiniz.

Özellik tabanlı ek maliyet tanımı. Kaynak: VMware
Özellik tabanlı ek maliyet tanımı. Kaynak: VMware

Metrik tabanlı hesaplama: Host’taki CPU soket sayısı gibi sayısal bir metrik seçip birim maliyet giriyorsunuz; sistem toplam ek maliyeti hesaplamak için bu oranı metrik değeriyle çarpıyor. Soket bazlı üçüncü parti bir lisans için ödeme yapıyorsanız ilgili host’larda soket başına 2,50 dolar tanımlayıp hesabı sisteme bırakabilirsiniz.

Metrik tabanlı ek maliyet hesaplaması. Kaynak: VMware
Metrik tabanlı ek maliyet hesaplaması. Kaynak: VMware

Yerleşik bir metrik seçici doğru metriği yazmadan bulmanıza yardım ediyor ve değer eşleşmesi birebir yapılıyor (özellik tabanlı koşullarda büyük-küçük harf duyarlı). Kullanılan metrik değeri maliyet hesaplaması sırasındaki güncel değer; yani özellikler sabit kalırken dinamik metrikler en son durumu yansıtıyor. Arayüz çok sayıda ek maliyet kalemini yönetmek için sayfalama, filtreleme ve sıralamayla iyileştirildi; daha önce 30’dan fazla kalemde yaşanan sınır sorunu da çözüldü.

CPU-bellek maliyet oranının kontrolü

Her FinOps ekibinin tanıdığı bir senaryo: sistem bir cluster’ın maliyetini hesaplıyor ve iç bir algoritmayla CPU ile bellek arasında bölüyor. Sonuca bakıp “bu oran bizim gerçek maliyet yapımızı yansıtmıyor” diyorsunuz. Şimdiye kadar yapabileceğiniz pek bir şey yoktu. VCF 9.1, private cloud cluster’ları için düzenlenebilir bir maliyet oranı yapılandırması getiriyor. En az bir maliyet hesaplaması çalıştıktan sonra sistem her cluster için kullandığı CPU-bellek oranını dolduruyor; siz de bir ya da birden fazla cluster seçip bu oranı gerçeğinize daha uygun değerlerle değiştirebiliyorsunuz. Bu sadece doğrulukla değil güvenle de ilgili: maliyet modeli altyapı harcamanızı nasıl düşündüğünüzü yansıttığında showback ve chargeback konuşmaları çok daha kolaylaşıyor.

Cluster bazında düzenlenebilir CPU-bellek maliyet oranı. Kaynak: VMware
Cluster bazında düzenlenebilir CPU-bellek maliyet oranı. Kaynak: VMware

Tüm hikâyeyi anlatan dashboard’lar

VCF Operations’taki finansal dashboard’lar bu yetenekleri gösterecek şekilde geliştirildi. Showback görünümleri artık VKS cluster’ları ve supervisor cluster’ları gibi Kubernetes kaynaklarına göre filtrelenebiliyor. Reclamation dashboard’ları veri merkezi ve cluster bazında potansiyel tasarruflara ve bu tasarrufları sağlayan VM’lerin listesine inmenizi sağlıyor; böylece israfı sadece raporlamakla kalmayıp harekete geçebiliyorsunuz. İş uygulaması ve VM seviyesinde servis dağılımı gibi ek showback görünümleri de maliyeti paydaşlara anlatmak için yeni açılar sunuyor.

VCF Operations finansal dashboard'ları. Kaynak: VMware
VCF Operations finansal dashboard’ları. Kaynak: VMware

Dahası da var

VCF, daha zengin bir chargeback deneyiminin de temelini atıyor:

Önceden fiyatlandırma: VCF Automation ile deployment sırasında fiyat tahmini alınabiliyor; hem sağlayıcılar hem geliştiriciler kaynakları onaylamadan önce maliyetini görüyor.

VCF Automation'da deployment öncesi fiyat tahmini. Kaynak: VMware
VCF Automation’da deployment öncesi fiyat tahmini. Kaynak: VMware

Tenant raporları ve alarmları: Sağlayıcılar kritik alarmları ve zamanlanmış raporları doğrudan tenant’lara e-postayla gönderebilecek.

Tenant'lara e-postayla gönderilen raporlar ve alarmlar. Kaynak: VMware
Tenant’lara e-postayla gönderilen raporlar ve alarmlar. Kaynak: VMware

Faturayı PDF olarak dışa aktarma: Faturalar, tenant’lara e-posta bildirimiyle birlikte PDF olarak dışa aktarılabilecek.

Faturanın PDF olarak dışa aktarılması. Kaynak: VMware
Faturanın PDF olarak dışa aktarılması. Kaynak: VMware

Ek VKS ücretleri: VKS kaynakları için hem tekrarlayan hem tek seferlik ek ücretler destekleniyor; bu da Kubernetes servisleri için farklı fiyatlandırma yapmayı mümkün kılıyor.

VKS kaynakları için tekrarlayan ve tek seferlik ek ücretler. Kaynak: VMware
VKS kaynakları için tekrarlayan ve tek seferlik ek ücretler. Kaynak: VMware

Kendi veri merkezinde private cloud işleten ve iç birimlere maliyet yansıtmak zorunda olan ekipler için bu güncellemeler pratik sorunları çözüyor: Kubernetes maliyetlerinin VM maliyetleriyle aynı yerde görünmesi, soket bazlı lisans gibi gerçek maliyetlerin metrik tabanlı tanımlanabilmesi ve CPU-bellek oranının elle düzeltilebilmesi. Bence en önemli değişiklik bu sonuncusu; varsayılan algoritmaya güvenmek zorunda kalmak chargeback’in iç müşteriler tarafından sorgulanmasının en yaygın nedenlerinden biri. Tenant raporları, PDF fatura ve ek VKS ücretleri gibi bazı özelliklerin yazıda gelecek zamanla anlatıldığını, yani henüz tam olarak kullanıma sunulmamış olabileceğini de not etmek gerek.

Kaynak: https://blogs.vmware.com/cloud-foundation/2026/10/14/show-me-the-money-cost-management-and-chargeback-in-vmware-cloud-foundation/

Yazar Hakkında

Kerem Şuğle

Solution Architect, VMware vExpert ve Microsoft sertifikalı altyapı uzmanı. VMware vSphere/vSAN/VCF, Azure, AWS, Google Cloud, enterprise sanallaştırma ve yapay zeka konularında 15+ yıl deneyim. AI/cloud dönüşümü, sovereign cloud, enterprise güvenlik ve modern altyapı mimarisi alanlarında yazıyor.

Leave a Comment