Google Cloud • Haberler

Google Cloud’dan Avrupa’ya egemen yapay zekâ adımları

google-cloud-sovereign-ai-avrupa

Google Cloud, Gemini’yi Google Cloud Dedicated’a getiriyor; Confidential EKM, Data Boundary framework’leri ve Avrupa partnerlikleriyle egemen AI’ı genişletiyor.

Brüksel’deki Sovereign AI Summit’te Google Cloud, Avrupa’daki egemen (sovereign) bulut portföyüne yeni özellikler ekledi. En dikkat çekeni şu: Gemini modelleri artık yerel bir partnerin işlettiği Google Cloud Dedicated’a da geliyor. Bunun yanında harici anahtar yönetimi, uyumluluk denetimi ve Avrupalı şirketlerle yapılan iş birliklerine dair duyurular da var.

Google Cloud’dan Avrupa’ya egemen yapay zekâ adımları - görsel 1
Google Cloud: Avrupa’da egemen yapay zekâ

Google, Avrupalı kurumlardan en sık dört soru duyduğunu söylüyor. Daha fazla kontrol istemek daha zayıf yapay zekâya razı olmak mı demek? Verimize kim erişebilir ve kontrollerin işe yaradığını regülatöre nasıl kanıtlarız? Yapay zekâyla üretilen değer Avrupa’da kalacak mı? Sistemleri güvenilir şekilde nasıl ayakta tutarız? Duyuruların her biri bu sorulardan birine karşılık geliyor.

Üç farklı egemenlik seviyesi

Google’ın Mayıs 2025’te başlattığı Sovereign Cloud portföyü üç seçenekten oluşuyor:

SeçenekKim işletiyorNerede
Google Cloud Data BoundaryGooglePublic cloud üzerinde veri konumu, erişim ve şifreleme kontrolleri
Google Cloud DedicatedBağımsız yerel partnerİzole altyapı
Google Distributed CloudMüşteriMüşterinin kendi veri merkezi, bağlantılı ya da tamamen air-gapped

Gemini, Google Cloud Dedicated’a geliyor

Seçili Gemini modelleri bugün de Google Cloud’da kullanılabiliyor. Google bu modellerde müşteri verisinin makine öğrenmesi işlemesini AB dahil ilgili bölgenin içinde yapmayı taahhüt ediyor. Gemini, Google Distributed Cloud’da da mevcut. Yeni duyuruyla yerel olarak işletilen bir bulut zorunlu olan kurumlar da Gemini’yi kullanabilecek. Bugüne kadar Dedicated tarafında yalnızca Model Garden’daki açık modeller vardı.

Fransa’da S3NS, Google Cloud Dedicated üzerine kurulu bulutu PREMI3NS’te yönetilen model sunma ve inference hizmetini genel kullanıma açtı. Burada Mistral ve Google gibi sağlayıcıların açık modelleri Model Garden üzerinden deploy edilebiliyor, kurumlar kendi modellerini de getirebiliyor. Ortamı S3NS işletiyor. Modeller ve prompt’lar PREMI3NS ortamının içinde, S3NS’in kontrolünde kalacak şekilde tasarlanmış.

Anahtar kontrolü: Confidential EKM

Public cloud tarafında müşteriler Access Transparency, Access Approval ve Key Access Justifications ile Google personelinin verilerine ne zaman ve neden eriştiğini görebiliyor, bu erişimi onaylayabiliyor ya da reddedebiliyor. Daha fazla kontrol isteyenler şifreleme anahtarlarını Google Cloud dışında tutarak veriye erişimi herhangi bir gerekçeyle tamamen kesebiliyor.

Bu modelin bir bedeli var: Her anahtar isteği harici bir sisteme gitmek zorunda, bu da gecikme ve erişilebilirlik riski getiriyor. Önizlemedeki Confidential External Key Management (cEKM) bu sorunu çözmek için tasarlanmış. Kök anahtarlar yine Google Cloud dışında, müşteride ya da seçtiği yerel partnerde duruyor. Anahtar işlemleri ise donanım tarafından doğrulanmış (hardware-attested) bir Confidential Computing ortamında çalışıyor. Hedef, yapay zekâ gibi veri yoğun iş yüklerinin ihtiyaç duyduğu düşük gecikmeyi ve güvenilirliği sağlamak.

Anahtarları Google altyapısı dışında tutabilecek yerel partnerlere İspanya’dan Telefónica da eklendi (önizleme). Kaynakta mevcut Avrupa partnerlikleri “Fransa, Almanya, İtalya, İspanya” olarak sayılıyor ve Telefónica’nın bu seçenekleri genişlettiği söyleniyor. Yani İspanya iki kez geçiyor. Telefónica’nın İspanya’daki ikinci partner mi yoksa ilk partner mi olduğu metinden net anlaşılmıyor.

Regülatöre uyumluluğu göstermek

Egemenlik kontrollerini denetlemek genellikle mühendislik eforu gerektiriyor. Google bunun için Data Boundary framework’leri getiriyor. Bu framework’ler yerel ve bölgesel düzenlemelerin gerekliliklerini uygulanan ve denetlenebilen kontrollerle eşleştiriyor. İsviçre için hazırlanan framework bugün kullanılabiliyor. Finans sektörü için AB’nin DORA (Digital Operational Resilience Act) düzenlemesine yönelik bir framework de planlanıyor. Audit Manager’da hazır bir framework’le başlayıp kendi politikalarınıza göre uyarlayabiliyorsunuz. Denetçilere sürekli ve makine tarafından okunabilir kanıt sunmak mümkün oluyor.

Yerel işletmeci, kesinti senaryosu ve iş ortakları

  • Google Cloud Dedicated’da ortamı yerel partner kontrol ediyor. Partner olağanüstü durumlarda yazılım güncellemelerini durdurabiliyor. Google ile bağlantı kesilirse 12 aya kadar çalışmaya devam edebiliyor.
  • Google, herhangi bir ülkeden sağlanan hizmetlerin askıya alınması ya da sonlandırılması için bir hükümetten emir alırsa bu emre tüm yasal yollarla itiraz edeceğini söylüyor. Bu, Şubat’ta açıklanan taahhütlerden biri.
  • Fransa’da S3NS’in PREMI3NS bulutu, ANSSI’den SecNumCloud 3.2 sertifikası aldı.
  • Thales ile birlikte Google Cloud Dedicated Almanya’ya genişliyor (önizleme).
  • Aralarında Avrupalı Memority ve Tsuga’nın da bulunduğu ondan fazla yazılım sağlayıcısı ürünlerini Google Cloud Dedicated üzerinde doğruladı. Güvenlik, kimlik ve izleme araçlarının egemen ortamda bulunmaması, regüle iş yüklerinin taşınmasını en çok geciktiren sebeplerden biri.
  • Yeni Google for Startups Accelerator: Sovereign AI, regüle sektörlerdeki girişimlere hisse almadan mühendislik desteği, mentorluk ve yerel bulut sağlayıcılarına erişim sunuyor.

Bu duyurunun en önemli kısmı bence Gemini’nin partner işletimli Dedicated ortama gelmesi. Avrupa’daki regüle kurumlar şimdiye kadar egemenlik ile en güçlü modeller arasında seçim yapmak zorundaydı. cEKM de harici anahtar yönetiminin bilinen gecikme sorununa somut bir çözüm getiriyor. Ama önizlemede olduğu için performans iddialarını gerçek iş yükleriyle test etmek gerekiyor. 12 ay bağlantısız çalışma ve hükümet emirlerine itiraz taahhüdü, Avrupalı kurumların ABD’li bir sağlayıcıya dair asıl kaygılarını hedefliyor. Ancak bunlar teknik garanti değil, sözleşmeye dayalı ve hukuki taahhütler. Bu yönüyle Google’ın yaklaşımı, AWS’nin ayrı bir şirket ve altyapıyla kurduğu AWS European Sovereign Cloud modelinden farklı. DORA framework’ü ise henüz sadece planlanan bir özellik.

Kaynak: https://cloud.google.com/blog/products/identity-security/sovereign-ai-on-your-terms-made-with-europe

Yazar Hakkında

Kerem Şuğle profil fotoğrafı

Kerem Şuğle

Solution Architect, VMware vExpert ve Microsoft sertifikalı altyapı uzmanı. VMware vSphere/vSAN/VCF, Azure, AWS, Google Cloud, enterprise sanallaştırma ve yapay zeka konularında 15+ yıl deneyim. AI/cloud dönüşümü, sovereign cloud, enterprise güvenlik ve modern altyapı mimarisi alanlarında yazıyor.

Leave a Comment